Obejrzałam ostatnio serial (a raczej wreszcie go skończyłam, bo trochę mi to zajęło - najpierw był brak czasu, później kończyć nie chciałam, bo zwyczajnie było mi trudno i się bałam). Serial, który wzbudza dyskusje, kontrowersje nawet. Obejrzałam, a moje myśli wciąż wracają. Do czego? Do powodów. Trzynastu.

Najpierw nie chciałam pisać pod wpływem emocji. Teraz siedzę wpatrzona w niebo, śledzę zmieniające się barwy chmur i dochodzę do wniosku, że chyba właśnie dlatego miewam problemy z tworzeniem na bloga - bo mój umysł ciągle gna, jest w chaosie, a ja nie potrafię stworzyć porządnego (uporządkowanego) wpisu, który odnosiłby się do serialu i jednocześnie zawierał treść merytoryczną. To chyba nie ja, choć bardzo bym chciała - wiecie, wizerunek naukowca, psycho-to-be, solidne teksty. Niestety. Ten też będzie naszpikowany emocjami, opiniami, refleksjami i spostrzeżeniami. Dziś też będę błądzić, zamiast ładnie opracować jeden temat. Znów na koniec pomyślę: piękny tekst o niczym. I to już ja. Zwłaszcza, gdy coś mnie porusza, gdy dotyka tych warstw najgłębszych, tak rzadko poddawanym dyskusji w życiu codziennym. Zwłaszcza, gdy próbuję pomieścić w sobie wszelkie sprzeczności, czerń, biel i każdy odcień szarości. Zwłaszcza, gdy próbuję zrozumieć, porzucać kolejne punkty widzenia, zostawiać w tyle swój jaizm. 

I właśnie tak jest z "13 reasons why".

Chciałabym, byśmy na początku przyjęli pewne założenie, uznali to za podstawową i niepodważalną prawdę. I przypominali sobie o niej każdego ranka, by stała się automatyzmem, by zajęła miejsce wszelkich stereotypów i mierzenia innych swoją miarą, co stety niestety nasz mózg czyni. Różnimy się od siebie, wszyscy bez wyjątku. I spośród całej tej mojej plątaniny myśli ta jedna wyklarowała się nadzwyczajnie jasno - chyba nie bardzo mam prawo mówić w akcie pocieszenia "wiem co czujesz". Bo jedynie mi się wydaje. I wiem, co JA czułam w podobnej, czy nawet niemal identycznej sytuacji. Ale. Ta sytuacja nigdy nie jest identyczna, to raz. Dwa - czujemy inaczej. Widzimy inaczej kolory, inaczej odbieramy dźwięki, mnie przy temperaturze 20 stopni w t-shircie jest zimno, Tobie nie. A jeśli różnią nas tak podstawowe i, zdawałoby się, oczywiste parametry - co dopiero gdy przyjdzie mówić o reakcjach emocjonalnych, o zachowaniu, jakie podejmiemy w ich następstwie, o skojarzeniach, jakie się pojawią, o myślach, jakie wygenerują. Nie mamy pojęcia. Nie możemy zakładać.

Tak sobie czytałam opinie rozrzucone w Sieci: że Hannah, do przedostatniego odcinka nie miała powodu by się zabić. Że każdy z nas wiele przeszedł w szkole, wiele trudów zniósł będąc nastolatkiem, a jakoś żyjemy. Że to serial o nastolatce, która widziała problem we wszystkich, tylko nie w sobie samej. 

I w obliczu tego, co obecnie czytam o wysokiej wrażliwości oraz wszystkiego tego, czego zdążyłam dowiedzieć się podczas dwóch lat studiów, czuję się rozdarta, bo chcę krzyczeć, ale krzyk nic nie zdziała. Więc postanawiam sobie tylko, by nigdy nie zakładać, że wiem. By nie odbierać komuś prawa do tego, jak on się w danej sytuacji czuje, jak ją odbiera i na nią reaguje. Bez "bo ja", "ja bym". 

Chciałabym napisać też o Efekcie Motyla, o lawinach zdarzeń wywołanych drobnym gestem, w których prawdziwość wierzę z całych sił. Chciałabym przelać cały swój smutek wywołany świadomością, że tak wiele kobiet na świecie cierpi i nie umie ułożyć sobie życia przez wykorzystanie seksualne, przez gwałt, przez kultury, które nie uczą szacunku, przez nas, którzy na to pozwalamy, zarówno wobec siebie samych jak i wobec nieznajomej/nieznajomego na ulicy. Chciałabym wymienić 13 i mnóstwo innych powodów, dla których warto żyć, nawet gdy chwilowo czujesz, że zupełnie nie masz już po co. 

Nigdy nie chciałam się zabić, lecz były dni, kiedy chciałam zniknąć. Kiedy myślałam, że byłoby lepiej, gdyby ta Natalia, którą widzę w lustrze każdego ranka po prostu nie istniała. Nie wiem, co czuła Hannah. Nie wiem, co czułeś, lub wciąż czujesz Ty. Ale mogę wysłuchać, pozwolić Ci mówić. I kolejny raz utwierdzam się w przekonaniu, że jestem na dobrej drodze, choć duuużo muszę sobie jeszcze w głowie poukładać, nim przystąpię do profesjonalnej pomocy. Mam czas. Chcę. I wiem, że nie chcę byś cierpiał, nie chcę, by ktokolwiek czuł się samotnie z całym światem zwalającym się na głowę, jak Hannah. 

Wiem też jednak, że czasem wszystkie te chęci nie wystarczą, że wyciągniętą dłoń trzeba złapać, ba, choćby spróbować, chociaż skierować swój wzrok w jej stronę. 

Wiem, że ten tekst to chaos. Lecz niech konkluzja będzie przynajmniej jedna - jesteśmy różni. Szanujmy to. Szanujmy siebie. Bądźmy ciekawi swoich historii.
Spróbujmy coś zmienić.

Miałam zamiar poruszyć dla Was w tej odsłonie alfabetu jakieś zagadnienie od nieco bardziej profesjonalnej strony. Bo, wiecie, marzy mi się dawanie Wam wiedzy z zakresu psychologii, szerzenie świadomości, mówienie głośno o tym, co zaniedbywane w sposób rzetelny, podparty badaniami i faktami naukowymi. Ale czasem też potrzebuję się wygadać - taki był przecież pierwotny zamysł tego miejsca. I tak się złożyło, że dużo w mej głowie ostatnio się dzieje, a wiele z tych myśli krąży dookoła jednego sformułowania. Inność. To właśnie o niej chciałabym z Wami dzisiaj porozmawiać, na wstępie zapraszając Was również do Kaliny, która stworzyła świetny tekst (właśnie taki, jakie chciałabym czasem pisać dla Was) o introwertyzmie. 

A teraz - sprawdźmy, czy nie wyszłam z wprawy przelewania strumienia myśli na klawiaturę. 

Oczywistą sprawą jest - choć wielu z nas wciąż świadomie lub nie do końca przeciwko temu protestuje, mszcząc się na własnych ciałach - iż wszyscy bardzo różnimy się wizualnie. I choć to równie ważny aspekt inności, o którym mogłabym pisać i pisać - pozwólcie, że dzisiaj pozostanie w tyle. Ja zaś skupię się na czymś innym.

Jesteśmy pełni sprzeczności, to fakt, ale gdy te dwie opozycje są równocześnie dość silnymi potrzebami...może być ciężko. No bo hej, jak to zrobić, by równocześnie być innym, ale też nie być innym ZA bardzo?

Lubię się wyróżniać - tym, co robię, czytam, mówię, wiem. Może to nawet taka trochę guilty pleasure z mojej strony - to ukłucie satysfakcji, gdy mogę się pochwalić, że chodzę na jogę, czytam Poświatowską, prowadzę bloga od pięciu lat jest silne, poczucie odrębności czy wyjątkowości zyskiwane dzięki temu dba o moją samoocenę i dobrostan psychiczny. Stąd, gdy otoczenie daje mi znaki, że wcale taka fajna to ja nie jestem, bo to wszystko nie jest tylko "moje", pojawia się złość, a trochę nawet poczucie porażki i chęć odwetu na tych, którzy tę inność mi odbierają. A to przecież zagrożenie jest - tak to postrzega nasz umysł.

Żeby było wesoło - jest też druga strona medalu. Pojawiająca się zwłaszcza wtedy, gdy przytłaczają nas trudności, często urastające do rangi życiowych problemów właśnie przez poczucie osamotnienia. Bo przecież jestem stuprocentowo pewna, że nikt inny się nie boi podróżowania z takiego powodu co ja. Nikt tak nie blokuje sobie spełniania marzeń, nikomu nie przyszło zmagać się z taką fobią. A ja jestem tak okrutnie sama w tej swojej inności. Do tego jest też potrzeba przynależności, akceptacji i bycia kochanym, a wszystko to łatwiej (z pozoru? a może i nie - co potwierdza wiele badań) uzyskać, znajdując podobieństwa. 

Trudno mi pominąć w tym miejscu pewną obserwację - wszystkie powyższe sprzeczności potęguje obecność w social mediach. (To pewnie mocno subiektywne spostrzeżenie, ale...może jednak nie jestem aż tak inna? :D) Jesteśmy przecież wrzuceni (a raczej sami się wrzucamy) w pewną masówkę, gdzie znaleźć możemy dosłownie wszystko. I czasem to naprawdę wspaniałą rzecz - możemy się wspierać, inspirować, chwalić i obdarzać pochwałami. Czasem jednak bycie w tak ogromnej społeczności przytłacza, bo o wiele łatwiej zgubić własną wyjątkowość w gąszczu osób, które nie dość, że zajmują się tym samym, to często robią to w jakiś sposób lepiej. Dostajemy też obraz mocno fragmentaryczny - widzimy piękne fotografie z podróży, widzimy uśmiech, widzimy zdjęcie z siłki, łapiemy te strzępy informacji i zostajemy przy nich, nie biorąc pod uwagę całej, ogromnej reszty. Nie znamy myśli, zmagań, trudności. Nie znamy historii. Widzimy urywek, a biczujemy się za to, że nasze życie jest tak zgoła inne - pełne cierpienia, problemów, ciągłego sprawdzania się i tej nieszczęsnej inności, której ciągle za dużo lub ciągle niedostatecznie wiele.

Tak to już chyba jest i będzie, że potrzeba wyjątkowości i odrębności walczy z potrzebą przynależności. Co możemy zrobić? Przede wszystkim pielęgnować swoją inność. Nie wyrzekać się jej, wziąć ją w swoje ręce, zadbać o nią i wydobyć cały potencjał i piękno, jakie w niej tkwi. Moją receptą będzie też dystans do social mediów, którego muszę się uczyć wciąż na nowo, bo łatwo zapominam, łatwo się gubię, zwłaszcza gdy przychodzi trudniejszy, bardziej stresujący czas.Wyobraźnia też pomaga - pomaga widzieć człowieka, z całą jego przeszłością, teraźniejszością i przyszłością, zamiast jednego, perfekcyjnego niemalże zdjęcia.

No, i jeszcze pan S pomaga. Gdy daje mentalnego kopniaka słowami, że ten instagram to jednak potrafi być złem wcielonym i pułapką, zamiast inspiracją i fajnym miejscem do dzielenia się swoją wyjątkowością. 

Pomimo inności i poprzez inność.